Foto aansprekend maken in de nabewerking

Onlangs heb ik een halve dag in de Lepelaarhut in de buurt van Almere gezeten in de hoop een IJsvogel mooi voor de lens te krijgen. Uiteindelijk is dat gelukt, maar die IJsvogel zit niet de hele dag te poseren op een takje dichtbij. Zo werkt het niet, er is veel geduld bij nodig. Dat betekent ook dat er uren voorbij gaan zonder IJsvogel. Daarin houd ik altijd de omgeving in de gaten in de hoop dat er toch iets interessants gebeurd, zoals:

• Andere aanwezige vogels. Deze waren er wel. Uniek voor mij was dat er Knobbelzwanen, Wilden Zwanen en Kleine Zwanen in de buurt aanwezig waren, maar fotografisch op een niet interessante afstand. Ik heb wel af en toe gecontroleerd of er toch eentje dichterbij zou komen maar dit is niet gebeurd. 
• De IJsvogel zelf zat redelijk veel in de buurt van de hut, dat geeft ook de mogelijkheid om een plaatje van de vogel in zijn natuurlijke biotoop te maken, dat is weer eens wat anders dan vol in beeld op een takje.
• Er zit daar in de buurt een koppel Zeearenden. En het gebeurt af en toe dat er een overvliegt of zelfs op een eiland voor de hut landt. Dat zijn buitenkansen en reden om te blijven opletten.
• Bovendien zaten er twee reigers op redelijke afstand, een Blauwe en een Grote Zilverreiger. Vrij regelmatig vloog een van beiden een paar meter verder, vrijwel direct gevolgd door de ander. Dat gedrag viel op en het gaf ook kansen. 

Dit laatste resulteerde in deze foto:

Landende Grote Zilverreiger

Het is niet makkelijk om een witte vogel die vol in het zonlicht staat vast te leggen zonder dat hij overbelicht raakt. Dit had ik bij een eerdere opname al geconstateerd en ik had daarom een stop onderbelicht, waarmee het wit net niet overbelicht werd. Bijkomend voordeel is dat het hoekje waar ze af en toe gingen staan vrij donker was, dat werk nu nog donkerder. Toch vind ik bovenstaande foto niet geweldig: de Blauwe Reiger leidt enorm af en de Zilverreiger staat dicht voor de achtergrond wat onrustig is. De houding van de Zilverreiger vind ik wel mooi, de foto is zeer scherp en de opspattende waterdruppels geven wat dynamiek aan het beeld. De reflectie in het water voegt zeker iets toe. Kortom: goed, maar niet goed genoeg naar mijn smaak. Weggooien wilde ik ook niet. Een beter beeld had ik hier niet van, dus wat nu? Uiteindelijk heb ik mijn toevlucht gezocht in Photoshop. In de nabewerking is het ook mogelijk om een beeld aan te passen aan de wens van de fotograaf. Dit gebeurde een eeuw geleden al in donkere kamers, nu kan dat softwarematig.

Resultaat:

Landende Zilverreiger in de herkansing

Ik heb het volgende aangepast:

• Het meest opvallende is natuurlijk de afwezigheid van de Blauwe Reiger. Deze heb ik geselecteerd en met Content-Aware Fill weggepoetst. De reflectie niet vergeten, heel belangrijk.
• In Bridge heb ik de donkere partijen (zwart en schaduw) donkerder gemaakt.
• Met Burn (NL: tegenhouden) heb ik in de achtergrond de hooglichten nog wat donkerder gemaakt.
• Tenslotte de achtergrond geselecteerd en de verzadiging flink teruggeschroefd. Door de vogel hierin niet mee te nemen blijft de snavel wel lekker felgeel. De blaadjes in de rechterbovenhoek worden hierdoor minder opvallend. Dat is belangrijk, want zij moeten de aandacht niet pakken.

Het resultaat is een minder natuurlijk beeld, maar wel veel sterker. Persoonlijk spreekt mij dit veel meer aan en nu ben ik tevreden mee. 

Conclusie: als de foto niet is geworden zoals van tevoren verwacht, kan er misschien in de nabewerking toch iets moois van gemaakt worden. 

Weggooien kan altijd nog.

Bedankt weer voor het lezen.

Robert van Brug

Kleurzweem verwijderen

Ik ben gisteren bij de jaarlijkse show van Kids On Ice geweest, waar mijn oudste dochter voor het eerst aan mee heeft gedaan. Dit duurt een uur en het optreden van mijn dochter een minuut of 3 dus ik had bedacht om mijn camera mee te nemen zodat ik me niet hoefde te vervelen.

Op voorhand was er een instructie dat er alleen vanaf de tribune gefotografeerd mocht worden en foto's van de officiële fotograaf zijn te bestellen tegen betaling. Ik snap dat een fotograaf anders geen foto meer slijt, maar ik wil zelf de foto's maken. Er waren een aantal maatregelen genomen zodat als ouders vermomde fotografen niet dicht bij de ijsbaan konden komen. Tja, dan maar vanaf de tribune.

Vlak voor aanvang van de show kwam de klap op de vuurpijl: het licht (TL) werd gedimd, terwijl het er al behoorlijk donker is, én de groene spotlights gingen aan. Plotseling baadde de hele ijsbaan in een groene zweem! Iets anders dan gewoon foto's maken zit er dan niet op en dan thuis maar kijken hoe dat eruit ziet.

Nou, zo dus:

Als ik heel positief wil zijn, dan kan ik alleen maar zeggen dat mijn camera zijn werk goed heeft gedaan: het was knap donker en het licht was groen, dus dit beeld klopt. Toch vond ik dit niet mooi. En bij een geel kostuum valt het nog niet op, maar een wit pakje wordt lichtgroen. En het ijs heeft niet meer de kleur van ijs. Van pistache-ijs misschien.

Het menselijk oog is veel beter dan een camera: als wij weten dat iets wit is, dan passen onze hersenen het beeld daarop aan. De camera kan alleen registreren. Als de kleur niet correct is moet er handmatig ingegrepen worden.

Het gereedschap hiervoor is de dropper (pipet) in de curves-tool. Klik met de witte pipet een punt aan in de foto waarvan bekend is dat dit wit moet zijn, en vervolgens een zwart punt met de zwarte pipet. Mocht er een punt zijn dat middengrijs is dan is ook hiervoor een pipet aanwezig.

Curves panel in Photoshop CC.
De drie pipetten bevinden zich uiterst links, naast de grafiek.

Blijft natuurlijk de vraag welk punt geschikt is om echt wit of zwart te zijn. Het makkelijkste is hiervoor een Levels layer (niveaus-laag) te gebruiken. Met ALT ingedrukt kan er aan de schuifjes getrokken worden, waarbij het punt dat als eerste zwart of wit wordt ook daadwerkelijk het resp. donkerste of lichtste punt in de foto is. Klik hier op met de pipet. Lukt het niet met Levels, dan kan het ook op het oog. Tip: een schaduw kan vaak goed fungeren als zwartpunt en een reflectie van de zon op metaal prima als witpunt.

Resultaat:

Zelfde foto, kleur gecorrigeerd.

 Ik heb hier alleen met de witte pipet op de boarding geklikt, dat is alles.

Ik ga verder niet veel foto's laten zien, want het zijn merendeels jonge meisjes en daar wil ik terughoudend mee omgaan. Ik zou het ook niet fijn vinden als iemand een foto van mijn dochter op internet zette. De dame hierboven deed mee met de seniorengroep, dus dat moet kunnen.

Bedankt voor het lezen,

Robert van Brug

Fotograferen bij hele hoge ISO-waarden

De belichtingsdriehoek (diafragma, sluitertijd en iso) bepaalt in de fotografie hoeveel licht er op de sensor valt.

Diafragma bepaalt de scherptediepte, maar als deze kleiner wordt gekozen wordt de hoeveelheid licht automatisch beperkt. Sluitertijd bepaalt in welke mate beweging zichtbaar of juist bevroren in beeld moet zijn. Een langere sluitertijd is meer licht. Ik heb er al meer over geschreven in dit artikel, hier en hier maar het is dan ook de basis van de fotografie. Meer dan sluitertijd en diafragma is er eigenlijk niet in te stellen, ondanks knoppen voor belichtingscompensatie, scenemodi, en programmastanden (P, S, A en M).

Dit was waar tot het verschijnen van de digitale camera. Plotseling was het mogelijk om het resultaat op een schempje achterop te bekijken en eventueel nog een poging te wagen, maar ook om de lichtgevoeligheid per individuele foto in te stellen middels de ISO waarde.
Een hogere ISO-waarde betekent een hogere lichtgevoeligheid, maar ook meer ruis. De afgelopen paar jaar hebben de camerafabrikanten echter hard gewerkt om deze tekortkoming aan te pakken. De nieuwste generatie camera's genereert veel minder ruis dan die van slechts een paar jaar geleden. En hoe groter de sensor in de camera,  hoe minder ruis.

Tot zover de theorie. Nu de praktijk. Ik beschik anno 2014 over een Full Frame DSLR van de laatste generatie. Die zou goed moeten presteren op het gebied van ruis. En dat is ook zo, dat heb ik namelijk allang getest en zelfs hier al beschreven. Ik heb echter iets achterwege gelaten zo realiseerde ik me gisteren, vandaar deze aanvulling. De test van een jaar geleden gaat over 100%-crops, wat wil zeggen dat er naar een detail van het beeld gekeken wordt. Dat is op zich ook de enige juiste manier om ernaar te kijken, maar niet geheel realistisch. In de praktijk zal er anders met dergelijke foto's omgegaan worden en dan wordt het resultaat heel anders.

ISO400, 100% crop

Deze opname van mijn dochter Eline die in bed een boek leest bij ISO 400 is ruisvrij. Daar had ik geen ultramoderne camera voor nodig.

ISO 3200, 100% crop

ISO 3200 is al een vrij extreme waarde die ik normaal gesproken probeer te vermijden. Toch is er hier dankzij de moderne techniek niet zoveel aan de hand. Ook al houdt een hoge ISO waarde ook een afnemende dynamisch bereik in (minder gradaties tussen wit en zwart) en afnemende kleurweergave (vandaar deze uitsnede: huidtinten luisteren heel nauw) is er hier feitelijk nog niets aan de hand. En dit is zonder enige vorm van ruisonderdrukking in de nabewerking.

ISO 25600 (Hi2), 100% crop, geen ruisonderdrukking

Deze instelling heb ik nog nooit nodig gehad. En als ik naar deze foto kijk ben ik daar blij mee, want het beeld wordt korrelig en vol met ruis.

ISO 25600 (Hi2), 100% crop, wel ruisonderdrukking

En ook als dit beeld in de nabewerking wordt ontruist is het nog zichtbaar. Ruisonderdrukking haalt de scherpe kantjes er wel wat van af, maar daardoor zijn er minder details zichtbaar.

Tot dusverre niets nieuws, bovenstaande had ik al beschreven. Door naar het nieuws:

ISO 25600 (Hi2),  geen crop, verkleind

Nogmaals dezelfde opname, maar nu geen 100% crop maar gewoon de hele foto. Hier heb ik verder geen ingewikkelde bewerkingen op losgelaten, de foto is in Photoshop alleen verkleind. En daar zit de truc: door te verkleinen verdwijnt de ruis uit de opname! En het kan ook makkelijk, want ik heb eigenlijk nooit alle pixels uit de opname nodig. Meestal kijk ik foto's terug op een monitor, en dan is 1920 x 1080 pixels al heel mooi. Dat betekent 2 megapixels, terwijl de camera er 24 levert. Dus er kan een heleboel verkleind en daarmee aan kwaliteit gewonnen worden, zeker in het geval van wat hogere ISO-waarden omdat het licht beperkt beschikbaar was.

TIP: bevat een opname veel ruis dan kan dit opgelost worden door de foto te verkleinen

De meeste foto's worden vandaag de dag met een smartphone gemaakt. En die zijn ook steeds beter van kwaliteit. Maar vaak willen mensen een gezellig moment met vrienden vastleggen. En dat is dan een romantisch diner of iets dergelijks. Of een feestje in een kroeg. Avondje disco. Enzovoort, allemaal situaties met zeer uitdagende lichtomstandigheden. Dit is door Nokia onderkent en die hebben hun Nokia 808 PureView uitgerust met een 42 MP camera. Daarvan blijven er echter maar 8 over uiteindelijk. Omdat Nokia precies doet wat ik hierboven heb beschreven, en het werkt!

Bijkomend nadeel van verkleinen van een opname is dat de foto vaak wat zacht wordt, maar met een extra rondje verscherpen, het zogenaamde naverscherpen, is dat opgelost.

Bedankt voor het lezen,

Robert van Brug

Foto's herbewerken

Ik was een foto van een paar jaar geleden aan het zoeken toen mij opviel dat ik inmiddels op een andere manier foto's maak. Niet alleen de apparatuur is deels anders, ik kies ook andere instellingen. Vaker de M-stand, altijd RAW, nabewerken in Photoshop in plaats van in Capture NX2 van Nikon.

Het viel me ook op dat ik foto's nu anders zou bewerken dan een paar jaar geleden. Ik heb een paar foto's beetgepakt waar ik destijds lyrisch over was. En die ik nu nog steeds heel mooi vindt. Vervolgens heb ik de RAW-file genomen en ben opnieuw begonnen.

Alle foto's zijn gemaakt in Zambia met een Nikon D90 + 70-300 mm f/4.5-5.6 objectief.

Oorspronkelijke bewerking:

Herbewerking:

Minder detail dan de oorspronkelijke bewerking, maar de vogel staat er nu helemaal op terwijl eerst een stuk staart miste.

Oorspronkelijke bewerking:

Herbewerking:

Hele kleine crop (5% v/h totale beeld ongeveer). Nu zou ik waarschijnlijk denken dat hij te ver weg zit voor een goede foto, toen was ik blij dat ik 'm had. Vooral het verschil in cameraprofiel (landscape) maakt hier het verschil. Hier twijfel ik tussen de oorspronkelijke bewerking en de herbewerking, maar herbewerken hoeft natuurlijk niet per se een beter resultaat op te leveren.

Oorspronkelijke bewerking:

Herbewerking:

Deze vind ik veel beter geslaagd dan de oude. Veel scherper!

Ik merk dat ik andere uitsneden maak als een paar jaar geleden. Voor een deel zal dat smaak zijn, maar mij viel op dat ik me nu meer aan compositieregels probeer te houden, zoals de regel van derden.
Een tweede verschil is dat ik nu minder verscherp, maar ook geen ruisonderdrukking toepas. Hoeft ook niet want deze foto's zijn allemaal op ISO 200 gemaakt, dus er is geen zichtbare ruis. Een klein verschil is dat in de RAW-converter van Adobe ik nu een nieuwere versie kan gebruiken (2012) en dat levert als het goed is een beter beeld op. Het verschil is zichtbaar t.o.v. de 2010 versie in ieder geval.

Conclusie:
Pak de oude foto's nog een keer opnieuw beet en leef je er opnieuw op uit. Het kan zijn dat een redelijke plaat toen plotseling een topper wordt. Door nieuwere/andere software of door betere bewerkingsvaardigheden.

Have fun!

Robert van Brug

Fotobewerking

Als een productnaam een soortnaam wordt zoals bijvoorbeeld Luxaflex (horizontale lamellen) dan is dat een teken van succes. Denk ook aan Senseo in plaats van koffiepads.
Maar als het een werkwoord wordt, dan is het nog beter! Dat is aan de hand met Photoshop. Photoshop is feitelijk een product van Adobe waarmee foto's bewerkt kunnen worden. Als werkwoord (photoshoppen, zonder hoofdletter) betekent het het aanpassen van een foto. Er zijn verscheidene producten van verschillende leveranciers op de markt die min of meer hetzelfde bieden, maar Photoshop is het oerproduct. Het is er al lang, het is enorm uitgebreid, het is kostbaar en je kunt er ongelooflijke dingen mee doen.

Photoshop is buiten de fotografiewereld vooral bekend van de fotomodellen die gephotoshopt zijn, met een 't'. Een perfect egale huid, een twinkeling in de ogen, grote ogen, dito borsten, platte buik en zo nog een paar zaken waar menig tienermeisje aan onderdoor gaat. Dit artikel gaat niet om het veranderen van de werkelijkheid (of toch?) maar om het verfraaien van een foto.

Omdat ik mijn foto's schiet in RAW en niet in JPEG ben ik verplicht om de foto's verder te ontwikkelen voordat ik er iets me kan. Een JPEG-opname wordt door de camera al bewerkt, maar volgens een standaard recept (beetje meer contrast, iets verscherpen, nog wat dingetjes en klaar). Veel onwetenden claimen dan ook niets aan een foto gedaan te hebben. Dat klopt, dat heeft de camera al voor jou gedaan.
Een RAW-bestand is wat er echt voor je lens kwam en dit kun je nog helemaal ontwikkelen in de door jou gewenste richting. En als je dan toch bezig bent, kun je net zo goed een paar verbeteringen doorvoeren.

Een voorbeeld:

Een Afrikaanse Reuzenijsvogel, onbewerkte foto. 

Bovenstaande soort heb ik voor het eerst fatsoenlijk kunnen vastleggen vanuit een boot op de Luangwa rivier in Zambia. Hij zat in keihard zonlicht aan het eind van de ochtend, tussen een heleboel takken in. Er bleek een doorkijkje mogelijk waarbij deze vogel niet achter een tak zat en dit is het resultaat. Na een paar opnamen was de vogel gevlogen en dit bleek de beste opname te zijn. Ik was blij dat ik de vogel gezien had en nog wel redelijk dichtbij (12 meter) en er was een geslaagde registratie van het beest, maar is dit ook mooi?

Nou, als ik heel eerlijk ben, het gaat. Hij is niet bewogen, scherp, redelijk belicht, de vogel staat er helemaal op, er zijn geen storende takken die er nog voorlangs lopen, het oog is open en goed zichtbaar: tot zover klopt het allemaal.

Maar het licht is knetterhard. Er loopt een schaduw deels over zijn lijf. De tak waar hij op zit is enorm overbelicht. De achtergrond is rommelig door alle takken die daar zichtbaar zijn. 

Ik heb een aantal stappen in het bewerkingsproces geautomatiseerd in Adobe Bridge (de zogenaamde Adobe RAW converter of ARC). Deze zijn:

• Lenscorrectie. Iedere lens vertekent het beeld en dit is eenvoudig weer recht te trekken achteraf.
• Cameraprofiel. Op de camera kun je aangeven of je een portret, landschap, levendig (vivid), standaard of neutraal cameraprofiel wilt. De camera houdt hier rekening mee en het resulteert in andere kleuren en contrast. Zeer belangrijke functie en vaak vergeten. Als je in RAW fotografeert is deze ook nog achteraf in te stellen, net als de witbalans. Dat gebruik ik dus. Vaak neem ik het standaard profiel, maar voor foto's uit Afrika het neutrale profiel. Een kwestie van smaak vooral.
• Contrast verhogen naar +40
• Clarity verhogen naar +20
• Vibrance [levendigheid] verhogen naar +20
• Sharpening [verscherping] verhogen naar 55
• Radius [straal] verhogen naar 1,5

Dan kijk ik of het naar mijn zin is, soms verander ik nog iets. De verscherping kan bijvoorbeeld teveel van het goede zijn (controleer op 100% grootte) of het kan juist nog wel wat meer gebruiken. Daarna ga ik handmatig zaken aanpassen, in deze volgorde:

• De witbalans is het eerste waar ik naar kijk. De camera staat op Auto Witbalans en doet het vaak goed, maar niet altijd. Dit kan een rare kleurzweem opleveren in het beeld. Ook hele witte (bijvoorbeeld in de sneeuw) of zwarte onderwerpen (in de schaduw) gaan nog wel eens fout. Altijd controleren. Vaak gebruik ik hier de auto-functie om te kijken wat Adobe ervan zou maken. Bijna even vaak vind ik dat teveel van het goede en kom ik ergens halverwege uit.
• De belichting [exposure]. Kijkend naar het histogram bekijk ik of een opname goed belicht is. Het kan zijn dat er een behoorlijke piek rechts in het histogram zit terwijl aan de linkerzijde niets zit. Dan is er waarschijnlijk overbelicht en mogelijk wordt de foto er beter van door deze in zijn geheel donkerder te maken. Lichter maken doe ik niet hier omdat dit ruis veroorzaakt, of het moet niet anders kunnen.
• De recovery slider, oftewel de herstelfunctie. Als er overbelichte delen rood oplichten en het is niet uitgebeten wit, dan is het hiermee mogelijk dat te herstellen.
• Fill light, het opvullicht. Doet hetzelfde als de herstelfunctie, alleen voor te donkere gebieden, die blauw aangegeven zijn. Rode en blauwe vlakken, zeker in het hoofdonderwerp v/d foto moet voorkomen worden. Als de achtergrond niet goed is is dat niet zo erg.
• Vervolgens de ruisonderdrukking. Tot voor kort gebruikte ik eigenlijk altijd ruisonderdrukking maar daar ben ik mee opgehouden. Ruisonderdrukking en verscherping staan haaks op elkaar. De foto moet verscherpt worden en ruisonderdrukking werkt averechts, dus ik gebruik het nu alleen als er over de hele foto veel ruis zichtbaar is. Vaak bij ISO 1600 of meer. En dan zo min mogelijk, bijvoorbeeld Luminance 20 en Luminance Detail 30. 

En dan ben ik klaar. In Adobe Bridge. Ik klik nu op de knop "Open Image" en nu pas open ik Photoshop. Tot nu toe heb ik de foto niet wezenlijk gewijzigd. Het enige dat er is gebeurd is dat het er beter uit komt te zien.

In Photoshop is alles mogelijk. Ik kan hier niet ingaan op alle mogelijkheden, er zijn al bibliotheken volgeschreven over de mogelijkheden. Ik zal een paar vaak door mij gebruikte functies er hier uitlichten.

• Bijna altijd snijd ik wat weg. Wat levert een sterke compositie op? Staat er een storend element in beeld? Wil je het hoofdonderwerp groter in beeld brengen? Snijden tot er overblijft wat je wilt hebben. Dit heet ook croppen, niet te verwarren met de crop factor van de sensor. Ik probeer minstens 25% van het oorspronkelijke beeld over te houden, maar hoe meer hoe liever. Bij deze stap hoort ook het rechtzetten van de foto. Als duidelijk is dat een foto niet rechtstaat corrigeer dat dan hier.
• Levels adjustment layer. Hiermee wordt het histogram verdeeld over het hele spectrum. Wit- en zwartpunten worden gezocht. Hierdoor kan de foto er dramatisch beter uit gaan zien, vooral als er niet veel dynamiek in de foto zat dan wordt het hierdoor veel sprekender.
• Lichte en donkere partijen (highlights and shadows) aanpassen. Een foto kan een deel in de schaduw hebben en een deel in de volle zon. Dat is erg lastig voor een camera, maar achteraf kan het donkere deel wat lichter gemaakt worden en het lichte deel juist wat donkerder zodat het allebei goed zichtbaar wordt.
• Als laatste stap: verkleinen. Voor publicatie op websites als Flickr en Birdpix (zie links in de header van dit blog) gebruik ik verkleinde foto's. Een bestand van 5 tot 6 MB uploaden zou lang duren maar er zijn meer redenen. Een is bescherming. De verkleinde foto kan door mensen van internet worden geplukt en gebruikt zonder mij als rechthebbende daarvoor te compenseren. Maar de originele, niet verkleinde foto, bevat altijd meer detail. Voor drukwerk is zo'n kleine foto onvoldoende. Foto's verkleinen heeft nog een paar plezierige bijwerkingen, nl. de hoeveelheid ruis vermindert en de scherpte neemt toe door naverscherping.

Ook dit zijn allemaal globale aanpassingen, op de hele foto, zonder de foto echt te wijzigen. Voor het opslaan komen dan de kleine aanpassingen, waarbij het helemaal van de foto afhangt wat er nodig is:

• Wegpoetsen van storende elementen. Een takje op de achtergrond dat afleidt bijvoorbeeld. Als ik mensen fotografeer en iemand heeft een pukkel dan haal ik die weg. Maar moedervlekken laat ik zitten. 
• Tanden maak ik vaak witter dan ze zijn.
• Ogen verscherp ik vaak apart. Mensen kijken altijd eerst naar de ogen en daar moet de foto dan ook het scherpst zijn. Als ogen in de schaduw zitten dan maak ik ze vaak een beetje lichter.
• Lokale verscherping. Bij vogels breng ik vaak de vogel onder in een aparte laag en verscherp die extra. 
• De rest van de foto ontruis ik extra.

Al deze zaken zijn sterk afhankelijk van de foto in kwestie en wat ik voor ogen heb. En van mijn persoonlijke smaak. Door deze zaken verandert de foto wel degelijk: het is niet meer de foto die ik gemaakt heb.

En hoe ziet het er dan uit?

Dit was een eerste poging. Het geautomatiseerde deel gedaan, uitsnede gemaakt, paar kleine aanpassingen en klaar. Paar minuutjes werk. Maar de foto oogt nog erg hard. En die tak op de achtergrond die vlak voor die snavel zit is ook niet mooi. En de schaduwband over het lijf zorgt voor donkere en lichtere partijen. Geen slechte foto, maar kan beter. Overigens goed genoeg voor plaatsing op Birdpix. Maar er kwam niet veel feedback op.

Poging twee:

Deze opname heeft meer balans tussen de lichte en donkere partijen. Veel storende elementen op de achtergrond zijn op magische wijze verdwenen. En door wat te spelen met kleurbalans (color balance) is de foto zachter geworden. Het oog extra verscherpt. De tak waarop hij zit een stuk donkerder gemaakt. Dit kostte een half uur extra, vooral voor het veranderen van de achtergrond. Fotobewerking kan veel meer tijd kosten dan het maken van de foto. Dit is de voornaamste reden dat alleen foto's die het waard zijn zo uitgebreid worden aangepakt.

De foto is weliswaar vrij sterk gewijzigd door mijn toedoen, maar de vogel staat er alleen maar meer op zoals ik hem graag zou hebben vastgelegd. Ik heb geen visje in zijn snavel gephotoshopt. Of er nog een tweede vogel bijgekloond. En die takken op de achtergrond voegden toch al niets toe, ze leidden alleen maar af, dus weg ermee.

Een half uur werk voor 1 foto is een boel tijd. Is het nu een perfecte opname? Nee, zeker niet, maar ik vind dat hij wel beter is geworden, ik heb er nu uitgehaald wat erin zit. Als bij het maken van de opname alles klopt hoeft dit ook allemaal niet. Mijn beste foto's zit maar een paar minuten bewerking in. Maar zoals in de situatie hierboven, je bent een keer op een exotische bestemming, je ziet iets aparts, dan wil je dat zo goed mogelijk maken. Hetzelfde geldt bijvoorbeeld ook voor trouwreportages, sportwedstrijden, enzovoort. Je kunt moeilijk aan een speler vragen het winnende doelpunt over te spelen omdat jij de witbalans niet goed had staan.

Iedereen moet zelf weten wat hij of zij doet met fotobewerking. Ik wilde hier graag een keer laten zien wat ik ermee doe en waar voor mij de grenzen liggen. Ik hoop dat het een duidelijk verhaal is. Als iemand er vragen over heeft dan stuur me maar een berichtje of laat een reactie achter.

Tot een volgende keer,

Robert van Brug

Content-aware Fill / Wilde Zwanen

Bijna alle zwanen die je in Nederland ziet, zijn Knobbelzwanen, duidelijk herkenbaar aan de zwarte knobbel boven hun snavel, maar nog makkelijker aan het feit dat de snavel oranje van kleur is. In Nederland komen nog twee soorten zwaan voor: de Kleine Zwaan en de Wilde Zwaan, beide met een gele snavel. Zoals de naam doet vermoeden is de kleine zwaan de minst grote, maar nog steeds een ZGV, een Zeer Grote Vogel van 5-6,5 kg. Vergelijk dat eens met een huismus, een typisch KBV'tje, Klein Bruin Vogeltje, van 25-40 gram. Het verschil tussen deze twee geelgesnavelde giganten zit in de tekening van de snavel: bij de Kleine Zwaan is dit recht, bij de Wilde Zwaan is het een kromming.

Gisteren was het na een periode van somber weer en veel neerslag ineens zonnig. Heerlijk, eropuit! Ik ben richting Cuijk gereden omdat ik getipt was dat daar Grote Zee-eend en IJseend rondzwemmen. De eerste is vrij bijzonder voor het binnenland, de tweede is voor mij nieuw en dat is altijd leuk. Op de plas aangekomen bleek er van alles te zitten, maar de IJseend liet zich niet zien. Wel zaten er Grote Zaagbekken, Futen, Dodaars, Wintertalingen, Krakeenden, Meerkoeten, Wilde Eenden, Knobbelzwanen, een verdwaalde winterkoning, Kuifeenden, Blauwe Reiger, Aalscholver en ik vergeet vast nog wel het een en ander.

De Grote Zee-eend (het enige woord in de Nederlandse taal met 4 e's achter elkaar) was er wel, maar te ver weg voor een goede foto.

Het hoogtepunt van mijn bezoek was echter dat de ook aanwezig Wilde Zwanen opvlogen, waarbij ze prachtig verlicht werden door het zachte licht van de laagstaande winterzon:

Een vogelfoto waarop iets extra's gebeurd is zóveel leuker om te zien! Vogels in vlucht zijn gewoon interesanter dan dobberend op de plas. Dit is de hele foto, waar ik wat contrastverhoging en verscherping op heb toegepast.

Toch mankeert er nog wel het een en ander aan deze opname. Het grootste probleem is dat de zwanen links tegen de rand lijken te vliegen, er is te weinig ruimte. Rechts is er ruimte genoeg, ik had in dit geval iets meer naar links moeten richten. Maar dat is achteraf, kun je hier nog iets mee?

Photoshop zit vol met functies die soms handig zijn en soms op pure magie lijken. Ik heb een experiment uitgevoerd met de functie vullen (Fill). Tot nu toe heb ik dit alleen gebruikt om dingen weg te halen uit het beeld die ik er niet in wilde hebben en dan photoshop een opvulling te laten bedenken, en dan nog alleen als dat simpele zaken waren. Maar hoe goed is die functie eigenlijk?

1. Image
2. Canvas size
3. anker rechts vastzetten, links ruimte toevoegen, 15 cm in dit geval
4. Photoshop creëert nu aan de linkerzijde wat achtergrond, standaard in een ruitjespatroon
5. Selecteer dit nieuwe deel met de Rectangular Marquee Tool
6. Edit
7. Fill, Content-aware
8. Opacity (dekking) 100%
9. OK

Photoshop berekent de rest van de foto:

Fantastisch! De achtergrond met struiken en het water erbij, het klopt gewoon, ongelooflijk wat Photoshop hier presteert. De toepassingen hiervoor zijn legio:

• heb je een foto waar je onderwerp te dicht tegen de rand v/d foto aanzit, dan laat je photoshop er gewoon iets bij bedenken. Het patroon van de achtergrond mag niet te lastig zijn, maar onderschat Photoshop niet.
• Een opname waar wat in zit wat er niet hoort: haal dat deel weg en laat photoshop het ontstane gat opvullen

Om nogmaals deze functie te illustreren heb ik de linkerzwaan geïsoleerd. Nu kwam echter de vleugel van de rechterzwaan wel in beeld, maar deze kan ik door photoshop laten vervangen door wat extra achtergrond.

Dit is beeldmanipulatie, maar voor mij kan dit goed door de beugel. Ik verander de waarheid maar laat het hoofdonderwerp ongemoeid. Ik maak alleen de foto beter.

Bedankt voor het lezen,

Robert van Brug

Hoe maak je een geslaagde groepsfoto?

Je kent dat wel: je bent met een paar vrienden iets aan het doen en je wilt als aandenken een kiekje maken. Zo gezegd zo gedaan, maar wat blijkt: Tante Annie had net haar ogen dicht. Of broer Jan moest net gapen wat er niet heel intelligent uitziet. Het is soms al moeilijk om er 1 iemand goed op te krijgen, dus met meer mensen nemen de problemen in hoog tempo toe.

Ik had iets in gedachten waar mijn 2 favoriete modellen best aan mee wilden werken. De opdracht was: op 1 foto wil ik dat je gek doet, boos kijkt of iets anders vreemds, op de ander moet je normaal doen. Dat gekke: dat was leuk natuurlijk.

TIP: vraag kinderen om gek te doen, de foto daarna is echt ontspannen lachend!

Misschien voor volwassenen ook wel een goed idee, nu ik erover nadenk..

Maar goed, zie hier wat ze er van gebrouwen hebben:

En een lol dat ze hadden! Maar het gaat erom dat er van ieder kind een leuke opname is, waarbij de rest van de foto zoveel mogelijk ongewijzigd is. Ik heb geen statief of wat dan ook gebruikt, gewoon uit het handje twee foto's genomen.

En dan: photoshop! Dit blog is niet per se bedoeld als photoshop cursus, maar dit is iets zeer bruikbaars vind ik zelf, dus hier gaan we:

1. laad beide bestanden in photoshop als lagen (layers) (vanuit Adobe Bridge: tools > Photoshop > load files into Photoshop layers)
2. selecteer beide bestanden/lagen
3. edit > auto align layers
4. selecteer de bovenste laag
5. voeg een masker toe
6. selecteer het penseel, flink groot
7. zet de dekking (opacity ) op 50%
8. poets met het penseel het deel weg dat je niet wilt hebben van deze laag.
9. zet de dekking weer op 100%, en klaar!

Ta da, we hebben een goede groepsfoto, kijk maar:

Dit opent de weg naar vele mogelijkheden. De groepsfoto waar iemand echt genant opstaat is maar 1 toepassing, maar wel een hele fijne om te hebben. Je kunt op dezelfde wijze echter ook iemand helemaal wegpoetsen, als ik hierboven nog een foto van een lege bank zou hebben, dan wordt het heel makkelijk. Of denk aan een sporter die een mooie actie uitvoert, waarbij je een aantal momenten achter elkaar plakt in 1 foto, dat geeft een heel cool effect. De mogelijkheden zijn eindeloos en het is zo gedaan. 

Ik ben zeker geen photoshop guru. Maar dit soort mogelijkheden heeft absoluut voordelen. In plaats van al je groepsfoto's weggooien hoef je alleen maar te kijken of iedereen op ten minste 1 foto acceptabel aanwezig is. Of iemand er afpoetsen omdat die persoon niet bij de groep hoort, of omdat het je ex is... Zolang je een aantal foto's hebt vanuit dezelfde positie, kun je storende elementen van de ene foto die niet op de andere staan weghalen. Of de goede elementen van verschillende foto's combineren.

TIP: neem altijd veel groepsfoto's, zoveel mogelijk vanuit dezelfde positie, belichting, etc. 

Het liefst een paar opnamen snel achter elkaar. Het helpt als mensen nauwelijks bewegen. Probeer het maar eens,het is echt niet moeilijk.

Ik heb eerlijk gezegd geen idee of dit met andere fotobewerkingsprogramma's ook kan. En photoshop is niet voor de beginner en zeer uitgebreid, maar leuk is het wel. 

Bedankt weer voor de aandacht en tot een volgende keer.

Robert van Brug

Uilenfoto

Sinds ongeveer een jaar ben ik intensief bezig met vogelfotografie. Wat je er ook van vindt: het is in ieder geval moeilijk. Vogels werken niet mee, zijn schuw, klein, beweeglijk en gaan het liefst achter een takje zitten wat een mooie foto onmogelijk maakt. Maar dit alles maakt de uitdaging groter om er toch af en toe eentje te verschalken op aansprekende wijze. Ik heb wel eens spijt dat ik niet aan naaktfotografie ben gaan doen, maar waar haal je de modellen vandaan :-)

Alleen maar mussen, koolmezen en merels gaat natuurlijk vervelen, dus al snel ging ik op zoek naar meer soorten. Ook kwam er een vogelboekje, heel attent van Sinterklaas vorig jaar. In deze hobby kun je grofweg 3 soorten mensen tegenkomen:

1. Twitchers. Hier is geen goed Nederlands woord voor, maar ze worden vaak als soortenjagers aangemerkt. Deze groep is het te doen om het zien van zoveel mogelijk soorten, hoe zeldzamer de soort hoe liever. Deze groep gaat hier soms heel ver in en rijdt stad en land af om ook die ene soort aan het lijstje toe te kunnen voegen. Letterlijk, want alle twitchers houden een lijst bij met alles wat ze gezien hebben. En waar, hoeveel, waargenomen gedrag, kleed, datum,  tijd, enzovoort. Belangrijkste is de zogenaamde lifelist: een levenslijst dus. Verstoring van de natuur: sommigen wel, de meesten niet.
2. Vogelaars: willen zoveel mogelijk vogels zien. Lopen vaak met een telescoop door het veld. Willen de natuur niet verstoren en genieten vooral van de natuur. Sommigen hebben een fototoestel, maar dit is secundair. Veel vogelaars houden ook een lifelist bij.
3. Tenslotte: vogelfotografen, homo sapiens aves fotograficus. Deze groep wil vogels zo mooi mogelijk vastleggen op de gevoelige plaat. Liever een hele mooie foto van een mus, dan een slechte van een slechtvalk. Nog liever natuurlijk een mooie foto van een slechtvalk (of andere bijzondere soort) en het allerliefst een spectaculaire, ragscherpe, onderscheidende foto van iets bijzonders. Een stel vechtende roofvogels doet het goed bijvoorbeeld. Fotografen hebben onder de andere 2 soorten de naam de natuur enorm te verstoren, álles te doen voor dat ene beeld. De meesten hebben echter respect voor de natuur.

Het zal duidelijk zijn dat bovenstaande indeling in de praktijk niet werkt. Er zijn allerlei tussensoorten. Ik deel mezelf in bij de vogelende fotografen, soort 2,75. Het ligt ook aan het moment of aan de gelegenheid. Als ik iets bijzonders tegenkom zal ik dat zeker proberen vast te leggen. 

Maar soms is er gewoon geen goed licht maar kriebelt het toch om er op uit te trekken. Goed startpunt is www.waarneming.nl waar je kunt zoeken naar recente interessante waarnemingen in de buurt.

Gisteren kreeg ik de tip dat er in de buurt een boom is met daarin 5 Ransuilen. Ik was meteen alert. Van alle vogelfamilies in Nederland heb ik ondertussen foto's, maar niet van uilen. En de meesten jagen 's nachts, waardoor ze overdag niet bewegen, wel zo makkelijk. Maar ook saai, er zijn verhalen bekend van fotografen die 6 uur vergeefs hebben gewacht tot de uil zijn ogen open zou doen. Maar goed, 5 stuks, niet te ver weg, dat klinkt veelbelovend. 

Probleem: het weer. Vandaag storm, windkracht 9 aan de kust, van tijd tot tijd harde regen en zwaarbewolkt. Dus weinig en moeilijk licht. Een paar dagen wachten dan maar? Vooruitzichten slecht dus vooruit. Voordat de vogels gevlogen zijn.

Ter plaatse aangekomen (over de verblijfplaats van uilen, de roest, wordt zeer geheimzinnig gedaan!) moest ik aan Dante's Inferno denken. De lokale plantsoenendienst was met groot materieel uitgerukt om 25 meter van de uilenboom een andere boom te rooien, met kettingzagen en al. En tot overmaat van ramp waren er twee mannen met bladblazers bezig en iemand met een bladzuiger: een omgebouwde vuilniswagen die de bladeren opzuigt. Bij elkaar een enorm kabaal, in de buurt van en midden onder de uilenboom. Tot mijn grote blijdschap bleken er toch nog uilen in de boom te zitten, 3 maar liefst, yes! Die kunnen erbij op de lijst als soort 161 in Nederland. Bijzaak, maar toch leuk. En dan fotograferen, want daar gaat deze blog over, ik ben het niet vergeten.

Dat was lastig. Erg lastig. Naast genoemde donkere omstandigheden en slecht licht, bleek dat de vogels richting de stam waren gekropen om iets meer beschutting te hebben. Daar is het natuurlijk nóg donkerder dan aan de buitenzijde van de boom. Ook zaten ze redelijk hoog waardoor ik door zeker 10 lagen takken heen moest kijken om een uil te zien zitten. Wat te doen? Zoeken naar een goede hoek waar ik zo weinig mogelijk last van takken voor de uil had.

Met een grootte van 36 cm besloot ik te proberen de converter erop te houden, dan kwam de uil beeldvullend in beeld. Hiermee lever ik wel lichtgevoeligheid in, maar ik wilde zoveel mogelijk detail. Dit betekent voor mij diafragma naar f/8 voor de nodige scherpte. Allemaal leuk en aardig, maar het was al zo donker! Ze bleken ook nog eens niet helemaal stil te zitten door de harde wind. Met name de veren bewogen veel. Goede nieuws: met dank aan de plantsoenendienst waren ze klaarwakker, ogen wijd open en ze hielden de omgeving goed in de gaten. Nog mooier: ze bleven zitten, ook toen de mannen met bladblazers recht onder de boom aan het werk waren.

Ik heb van alles geprobeerd: hoge ISO waarden (800), hele hoge ISO waarden (1600), allerlei hoeken, zelfs recht onder de boom naar boven toe. Maar het bleef moeilijk. Op acceptabele ISO waarden van 400 was de foto gewoon bewogen.

Dit vind ik jammer dat het niet gelukt is, het heeft een hoog Meneer-de-uilgehalte. Maar hij is bewogen en dat op ISO800 (1/100e seconde sluitertijd). Boven de ISO800 krijg ik veel last van ruis, maar beter scherp en onbewogen met ruis dan andersom.

Na een tussentijds regenbuitje (ook dát nog!) brak even de zon door. Niet veel, maar alle beetjes helpen. Dus weer een opening gezocht en herkansing:

ISO1000, sluitertijd van 1/200e seconde.

Ter plaatse had ik gezien dat er wel wat acceptabels tussen zat (blijf die display checken, histogram!) en bovendien ging het weer regenen. Ik denk dat ik slechts 20 minuten ter plaatse ben geweest. Dat leverde 80 foto's op waarvan 60 bewogen, takken ervoor en meer van die ellende. 

Dit is 'm uiteindelijk geworden. Van de goede is dit de beste. Geen perfecte foto, maar voor een eerste uil ben ik er blij mee en daar gaat het om. De vogelaar in mij is dik tevreden zelfs, de fotograaf wil nog een keer terug, bij beter licht, voor een betere foto.

Oh ja de tip:

Beter scherp met veel ruis, dan weinig ruis en bewogen.

Tot de volgende keer,

Robert van Brug

Time management

Waar bestaat het leven van een fotograaf uit, naast het maken van kiekjes? Is op dat knopje drukken nou echt zulk zwaar werk?

Er bestaat een beeld dat fotografen, en met name zij die met modellen werken, hun tijd besteden met het uitzoeken van exotische locaties, omgaan met prachtige mensen, glamoureuze feesten, etc. 

Op internet kwam ik de volgende afbeelding tegen:

Hoewel ik zelf geen professional ben, herken ik mezelf (helaas!) meer in de rechterzijde van deze afbeelding. Foto's uitzoeken, nabewerken, plaatsen op internet, sociale netwerken onderhouden, bloggen, apparatuur testen, technieken oefenen, enzovoort. Je blijft bezig en slechts een beperkt deel v/d tijd ben je echt foto's aan het nemen. Hierboven staat 12%. Dat zou zo maar kunnen kloppen. Die 12% zou meer moeten zijn, maar de tijd zit voor 88% in andere zaken, tja. Heel veel dingen die hier genoemd zijn kosten veel tijd. Maar het meeste zit in 'editing'. 2.5 x zoveel als het nemen van de foto's zelf!

Daarom de tip van de dag: 

bespaar zoveel mogelijk tijd bij het selecteren en nabewerken. 

Neem alle foto's die je denkt te moeten nemen, maar maak direct een selectie. Alles wat op de display al mislukt is (zwaar bewogen onderwerp, de bruid staat er maar half op, het kind knipperde net met de ogen, etc.) kan direct weg. Bij twijfel niet weggooien en op de computer bekijken, dat scherm is veel beter. Ben je op een meerdaagse reis en zitten hier dooie uurtjes in, bijvoorbeeld onderweg, of 's avonds voor/na het eten? Selecteer dan. Gooi weg wat toch niets gaat worden, scheelt thuis weer en bovendien weet je wat er goed geworden is en wat je misschien nog een keer moet proberen.

Probeer in Photoshop (of een ander pakket) zoveel mogelijk stapjes te automatiseren. Zijn er zaken die je bij bijna iedere foto doet (instellen van contrast of vibrance?). Of zijn er zaken die je met bepaalde onderwerpen bijna altijd doet (landschappen zus, portretten zo, vogels altijd verscherpen)? Maak dan profielen/settings aan, geef deze een logische naam en bespaar van nu af aan tijd. Het uitgangspunt moet zijn dat iedere muisklik er 1 teveel is.

Denk na over je workflow. Investeer tijd nu om vanaf nu tijd te besparen. Heb je hier hulp bij nodig volg dan een cursus, er zijn er vele.

Tot een volgende tip,

Robert van Brug