CKE 14: Rotterdam

Het is treurig maar waar: de laatste opdracht van mijn fotocursus is daar: Rotterdam.
Vanaf September  2012 hebben we ons met de gevorderdencursus van het CKE bezig gehouden met:

1. Landschapsfotografie (landschap en macro)
2. Dierbaar persoon (niet geënsceneerde portretfotografie)
3. Inspiratie (kettingfoto)
4. Glow (nachtfotografie)
5. Tabletop (macro/studio)
6. Studio (geënsceneerde portretfotografie)
7. Zeche Zollern (urbex)
8. Rotterdam (straatfotografie (multi-culti)/water/architectuur)

En wat is het goed en leerzaam geweest. En leuk en gezellig ook nog. Het principe om elkaar feedback te geven is iets wat voor mij goed blijkt te werken.

Maar nu terug naar Rotterdam, zoals hierboven vermeld waren er drie mogelijkheden: straatfotografie, water en architectuur. Bij straatfotografie kreeg ik van de medecursisten direct te horen dat dat voor mij de grootste uitdaging zou zijn. Het sprak me ook het minste aan van de drie. Architectuur, daar wilde ik wel iets mee doen, genoeg imposante gebouwen aanwezig ter plaatse.

Maar eenmaal ter plaatse viel me de verscheidenheid aan nationaliteiten en subculturen direct op. En zelfs de aanwezige 'kaaskoppen' hadden iets fotogenieks. Van die doorleefde koppen alsof er 50 jaar gezwoegd is in de havens. En wie weet was dat ook wel zo. 

Trouwe lezers van dit blog weten dat ik mede dankzij de cursus al wat heb overwonnen door meer mensen te gaan fotograferen. En ik zie nu ook eerder of iets een leuke foto gaat worden of niet. Maar dat is allemaal nog redelijk georganiseerd. Nu wordt het anders: niet in een studio, maar op straat, met wildvreemden, die wellicht helemaal niet gefotografeerd wíllen worden. Wordt het nog gevaarlijk? Mag het wel?

Dat laatste gelukkig wel: in de openbare ruimte mag je in principe gewoon je gang gaan en kun je naar hartenlust fotograferen. Mensen fotograferen is geen probleem, zelfs niet als ze herkenbaar op de foto komen. Maar commercieel iets met die foto's doen lukt niet zonder een handtekening van de persoon in kwestie. Dus als dat het doel is, toch een contract meenemen.

Verder kan een foto voor mensen schadelijk zijn. Iemand die overduidelijk net een bordeel uit komt sluipen wil dat liever niet vastgelegd hebben. En Bekende Nederlanders kunnen geld verdienen aan hun foto's, dus die kun je niet zomaar vastleggen en er dan iets mee doen, dan worden zij geschaad in hun belang. 

Leidend zou moeten zijn het algeheel fatsoen. Als iemand niet wil, doe het dan niet. Zou je zelf niet in die omstandigheden op de foto willen, doe het dan ook niet.

Verder kunnen er beperkingen zijn op bepaalde bekende stadsgezichten. Zelfs de Erasmusbrug mocht jarenlang niet voor commerciële doeleinden vastgelegd worden zonder de heer Van Berkel, de architect, hiervoor te compenseren. Dit schijnt inmiddels gewijzigd te zijn in de wet (art.18 v/d Auteurswet) maar kijk hier toch maar mee uit. Zeker in het buitenland, want daar kunnen de regels weer anders zijn. Het Atomium in Brussel geldt iets soortgelijks voor.

Maar eerst mensen. Het is gebleken dat een fotograaf in grote problemen kan komen als hij vanuit de bosjes met een telelens mensen gaat vastleggen. De manier die het best werkt is open en bloot foto's maken, liefst van dichtbij en als mensen verbaasd kijken vriendelijk toeknikken en doorlopen. Een compacte camera (of mobiele telefoon) is makkelijker werken hierbij dan een opvallende spiegelreflex. Ik heb van niemand boze reacties gehad. Alleen van een marktkoopman die waarschijnlijk bang was dat ik zijn namaakmerkkleding aan het vastleggen was.

Resultaten:

Deze 3 dames waren zo lekker met elkaar aan het lachen en kletsen dat ze mij niet in de gaten hadden. Ik stond er bijna bovenop, dit is op 28 mm (Full Frame) gemaakt. Heel rustig kon ik kijken wat een leuk beeld opleverde en ik heb gekozen om het 'Rotterdam Blaak' in beeld te krijgen. Wel vind ik dit een erg onrustig plaatje. Er is van alles te zien en de kleuren spatten eraf. Om een rustiger beeld te bereiken werken de meeste straatfotografen alleen in zwart/wit:

Is dat beter? Ik roep al een jaar lang tijdens de cursus 'de echte wereld is niet zwart/wit dus mijn foto's ook niet', maar ik ben geneigd hier toch voor zwart/wit te gaan. Nog maar een voorbeeld dan:

Deze mevrouw heeft de inburgeringscursus met succes afgerond. Een frietzak van Bram Ladage (lokaal zeer bekend) werd vakkundig leeggegeten op een zonovergoten terras. Mét hoofddoek, meer multi-culti kan bijna niet.

Of werkt dit toch beter? Jammer dat ik de diepblauwe kleur van de kar achter haar kwijt ben, maar het heeft zo ook wel wat.

Of dit soort foto's: wat doet deze vent tussen de damesslips? Heerlijk toch als een beeld vragen oproept?

Vieze man? Op zoek naar een cadeau?

En deze dame doet mij sterk denken aan de Sith uit de Star Wars films, zelfs buitenaardse culturen in Rotterdam:

Maar ook een overzichtsfoto van de markt aan de Blaak is leuk, kun je leuk de daar aanwezige kubuswoningen in de achtergrond verwerken:

En natuurlijk is het een goed idee om de kubuswoningen van dichtbij te bekijken:

Gemaakt met polarisatiefilter om de lucht blauw te houden
en een volle stop overbelicht om de schaduwpartijen op te halen.

Net als de Erasmusbrug overigens. Camera op statief, instellingen gedaan en wachten tot er iets gebeurd. Binnen een minuut kwam er een hardloopster langs, dat is goed genoeg:

foto gemaakt met Tilt&Shift 24 mm f/3.5 objectief op f/16
Geen vallende lijnen, van voor tot achter scherp

Het was leuk om te doen. Het mooie weer met veel zon en blauwe luchten hielp hier wel bij. Ga ik dit nu vaker doen? Nee, dat denk ik niet, maar ik heb meer het schroom van mij afgeschud. En Rotterdam een beetje leren kennen, dat smaakt naar meer.

Nu nog het commentaar van de medecursisten afwachten, dat volgt 16 mei pas.

Bedankt voor het lezen en tot de volgende keer,

Robert van Brug

Lens duur? Huur!

Fotografie is een heerlijke hobby. Of het nu gaat om het uitleven in creativiteit, het vastleggen van speciale momenten voor later of het proces van het fotograferen zelf: het is leuk om te doen!

Maar het kan duur worden. Als alleen de best beschikbare apparatuur goed genoeg is, dan kan dat aardig in de papieren lopen. Maar gelukkig is het niet nodig om alles zelf aan te schaffen. Er zijn een aantal bedrijven die apparatuur verhuren. Wanneer huren?

• Voor een bepaalde opdracht is een speciaal objectief nodig dat alleen hiervoor gebruikt zal worden. Ik heb dit onlangs zelf ervaren toen ik een Tilt&Shift-objectief wilde gebruiken in Rotterdam. Huur is 19 euro per dag, koop 1700 euro.
• Je beschikt over een leuke telelens maar komt in het veld regelmatig mensen tegen met een peperdure 500 mm f/4-lens. Deze wil je wel overwegen, maar toch fijn om dat eerst een paar dagen te kunnen proberen. Huren kan voor 45 euro per dag, kopen voor rond de 7000.
• Of je hebt zelf niet de beschikking over studioapparatuur (zoals flitsers, reflectieschermen) of hebt er meer nodig voor 1 bepaalde opdracht.
• Je gaat een reis naar een hele bijzondere bestemming maken waarbij je per se foto's wilt maken. Een camera kan kapot gaan. Huur in dat geval een reserve camera (met lens?). Bij voorkeur gelijk aan je eigen camera of er heel erg op lijkend zodat je er direct goed mee om kunt gaan.
• Er is een nieuwe camera op de markt maar je twijfelt of dat wel zo'n groot verschil zal maken met de camera die je al hebt.
• Bruidsfotograaf voor een dag en het is wel erg donker in de kerk en flitsen wil/mag niet? Regel voor die dag een superlichtsterke lens en het is geregeld.
• Een windmachine voor een fotoshoot om leuke effecten te bereiken?
• Een dag helemaal losgaan met een Hasselblad H4D-60 met 3 lenzen naar keuze voor 300 euro per dag. Kopen kan voor rond de EUR 35,000.
• Een keer een fisheye lens uitproberen?
• Enzovoort.

Het is zeer prijzig en niet verstandig om alle mogelijke apparatuur (en dan ook nog alleen het beste) aan te schaffen. Koop wat je regelmatig gebruikt. Minstens 1 camera zodat je die door en door leert kennen. Objectieven die je regelmatig gebruikt, meestal een allround zoomlens in het 24-70/18-135mm bereik. En accessoires die je vaak gebruikt, misschien een flitser en een statief, een goede tas, extra accu en geheugenkaart. Maar de rest, die slechts sporadisch gebruikt zal worden: huur! Veel verstandiger.

Mijn enige ervaring met huur was bij Pixto-F en dat werkte prima, maar er zijn ongetwijfeld meer aanbieders. Een aantal fotospeciaalzaken doet ook aan verhuur, zoals bij:
Cameranu.nl
Fotokonijnenberg

Bedankt voor het lezen,

Robert van Brug

Tilt&Shift objectieven

Niveau: expert

Voor mijn fotocursus bij het CKE ben ik een dagje op stap geweest in Rotterdam. Met de vele hoogbouw die daar aanwezig is leek me dit een uitgelezen mogelijkheid om een aantal zaken uit te proberen. Eén daarvan wil ik in dit artikel behandelen en dat is Tilt&Shift-objectieven. Hiermee kan de perspectiefvervorming die optreedt gecorrigeerd worden. Of deze kan juist aangewend worden voor creatieve doeleinden.

Hoe ziet dat eruit? Hierbij een plaatje van de Nikon website:

Nikon PC-E Nikkor 24 mm f/3.5D ED

De functionaliteit valt uiteen in twee delen: tilt (verdraaiing) en shift (verschuiving). Dat ziet er dan als volgt uit:

Hier wordt de "tilt"-functionaliteit getoond: de lens kan een stukje kantelen. Hierdoor verdraait het scherpstelvlak.

De "shift"-functionaliteit. De lens is naar boven verschoven t.o.v. de bajonetvatting. Hiermee wordt de perspectiefvertekening gecorrigeerd.

Ik heb maar een beperkte tijd gehad om hiermee te spelen, maar uiteindelijk is het gelukt om er toch wat opnamen mee te maken. Een aantal zaken vallen op:

• Het is voor een 24 mm primelens een erg groot en zwaar objectief. Bijna 800 gram degelijkheid.
• Alles is handmatig. De autofocus doet het niet. En de diafragmawaarde instellen gebeurd door aan de diafragmaring te draaien. Op de camera is deze niet in te stellen.
• De lens kan gedraaid worden, zodat zowel het tilt als het shift effect horizontaal en verticaal (en ook daar tussenin) gebruikt kunnen worden.

En wat zijn de resultaten? Ik laat eerst de shift-functionaliteit zien a.d.h.v. een hoog gebouw.

SHIFT

Opname zonder correctie van perspectiefvertekening:
registratie van de werkelijkheid.

Een hoog gebouw aan de oever van de Maas, op de Kop van Zuid, naast Hotel New York (aan de rechterzijde) met op de achtergrond nog zichtbaar de Erasmusbrug. Terug naar het hoge gebouw: dit gebouw lijkt op de foto achterover te hellen. Dat komt doordat de opname gemaakt is op de begane grond, de bovenste verdieping is veel verder weg dan de onderste, het gebouw wordt naar boven toe hierdoor smaller. Deze vertekening is logisch en voor onze hersenen ook akkoord: dit is ook wat je ziet als je ter plaatse bent en naar dat gebouw kijkt.

shift-effect bij opname hardwarematig toegepast

Dezelfde opname, maar nu met perspectiefcorrectie. Vergelijk deze maar met de vorige: hier loopt het hoge gebouw veel minder taps toe. Ik vind het effect vrij subtiel, maar als je er wat langer naar kijkt lijkt het gebouw nu eigenlijk wat naar voren te hellen.

shift-correctie achteraf softwarematig toegepast

Dit is de eerste foto, maar hier is de perspectiefvertekening in Photoshop gecorrigeerd, dus softwarematig achteraf, in plaats van hardwarematig vooraf. Wat opvalt is dat er snijverlies ontstaat. Mocht je dus van plan zijn om een dergelijk correctie achteraf toe te passen, hou dan voldoende ruimte om het onderwerp heen om te kunnen snijden. Ik heb dat hier duidelijk niet genoeg gedaan, want aan de bovenzijde mist nu een stuk gebouw. Hier is wel zichtbaar wat Photoshop doet: de foto wordt aan de onderzijde wat samengedrukt en aan de bovenkant opgerekt. Hierdoor gaat ook informatie verloren, de grijze delen. Door bij te snijden kan dit weer gecorrigeerd worden, maar hier heb ik dat ter illustratie bewust niet gedaan.

TILT

Dan nog het Tilt-effect, wat levert dat op? Zoals hierboven vermeld een verdraaiing van het scherspstelvlak. Ik vond het lastig om hiermee te werken en omdat ik weer veel te veel in één dag wilde uitproberen heb ik hier onvoldoende tijd voor genomen. Maar ik kan wel laten zien wat het doet:

Dit lijkt een redelijk normale foto, maar dat is het. Normaal gesproken zou het scherpstelgebied op een bepaalde afstand van de lens liggen en alles wat even ver weg is als het onderwerp waarop is scherpgesteld (in dit geval de boot) is ook scherp. Maar dat is hier niet het geval: het scherpstelvlak loopt van de voorgrond door de boot naar achter. Links en rechts daarvan is het onscherp. Zou er een schip afgemeerd hebben gelegen aan de kade die hier zichtbaar is, dan zou die van voor tot achter scherp zijn geweest. En dat met diafragma f/6.7.

En daar zie ik de toegevoegde waarde ook: het is voor creatieve doeleinden mogelijk om foto's te maken die met een normale lens onmogelijk zijn:

• een schip dat langs de kade ligt helemaal scherp, terwijl de foto vanaf een van de uiteinden gemaakt is
• over een mensenmassa heen vanaf een hoger standpunt fotograferen, van voor tot achter alles scherp. In een fotoboek van een natuurfotograaf heb ik wel eens een opname van een pinguïnkolonie gezien die van voor tot achter ragscherp was. Ook daarvoor was een dergelijke lens gebruikt.
• of juist een speelse onscherpte links/rechts of boven/onder.
• de shift-functie kan bijna net zo goed achteraf in Photoshop, of het moet noodzakelijk zijn om het onderwerp er zonder snijverlies en in de maximale resolutie op te krijgen. Maar dan praten we over professionele architectuurfotografen.
• Het is ook mogelijk om met de shift-functie creatieve effecten te bereiken, waardoor bijvoorbeeld mensen in de straat van bovenaf geschoten een miniatuureffect oplevert.

Tenslotte: wat kost dat? Schrik niet: zo'n specialistisch grapje kost 1700 Euro. En dat voor een manual focus lens, geen zoom, geen vibration reduction. Niet bijster lichtsterk, er is namelijk ook een prime 24 mm die f/1.4 is. En het is onhandig groot en zwaar. Maar als je dit zoekt is dit feitelijk de enige oplossing.

Er zijn van Nikon ook nog 45 en 85 mm versies die iets minder prijzig zijn, maar nog altijd 1500/1600 Euro.

Ik vond het leuk om er even mee te kunnen spelen in ieder geval, jammer dat ik niet iets meer tijd had.

Bedankt voor het lezen en tot een volgende keer.

Robert van Brug

CKE 13: Urbex in Zeche Zollern

Alweer het 13e artikel op mijn blog als gevolg van de fotocursus bij het CKE. Dit keer over Urbex, oftewel Urban Exploration. Dit houdt in het betreden van verlaten gebouwen en in dit geval het fotograferen ervan. Vaak levert deze vorm problemen op omdat verlaten gebouwen met een reden verlaten zijn, bijvoorbeeld omdat het gevaarlijk is. Het kan ook verboden zijn ze te betreden. Het kan zelfs gevaarlijk zijn, denk aan instortingsgevaar.

Voor de cursus werd er naar een veilige variant gezocht waarbij we er toch wat aan konden ruiken. Dit is gevonden in Duitsland, net over de grens in Zeche Zollern, een reeds lang verlaten mijnbouwgebied waar een museum is, maar ook waar de elementen rustig hun gang kunnen gaan.

Het is alweer een tijdje geleden dat we er geweest zijn (16 februari), maar ik weet nog dat het er extreem mistig was. De opdracht luidde om 12 foto's te leveren die het beste zijn van wat er die dag gemaakt is. Daarnaast moest er een drieluik opgeleverd worden, 3 foto's die v.w.b. belichting, onderwerp, compositie of nog iets anders elkaar versterken. In de werkbespreking is er gezamenlijk een top-5 gekozen en een drieluik.
Na uitvoerig bewerken en selecteren volgt hier mijn resultaat van die dag.

Iconische toren boven de mijnschacht, in de heftige mist

De kleding aan het plafond

Verval kan er prachtig uitzien

Bij het type foto zoals deze locomotief slaat de twijfel toe hoe het nabewerkt moet worden: is zwart/wit mooier? Of juist wat verzadigde kleuren? Een mooie foto van zo'n ding maken is ook nog lastig want er staat nog een locomotief pal naast, struiken staan er pal voor (die heb ik hier weggeduwd) en elke hoek levert iets anders op als resultaat.

Hier werden de kolen vanuit de mijn doorgevoerd en kon er nog wat uitgezocht worden.

12 personen staat erop. Ik heb er ingezeten, maar dat is heel krap.
Mijnwerkers waren 100 jaar geleden geen 1,85 meter lang.

(Deze foto hoorde niet bij mijn selectie, maar vond ik toch leuk om even te laten zien).

En dan het drieluik:

Koplamp van een mijnkarretje

Spoorkruising

Telefoon voor de liftbediende van de mijnschacht

Deze drie passen bij elkaar v.w.b. de centrale compositie en kleurstelling.

Dan de top-5:

Foto genomen van boven op de toren, kijkend door de mist naar de andere toren.
Heel centrale compositie gekozen tussen de 4-5 meter hoge wielen. 

Briketteermachine

Op advies van Hanneke (de cursusleidster) deze opname krapper gekaderd zodat een stang niet meer het beeld doorkruist.

Het koffiekopje

 Jaren geleden heeft een cursist dit beeld een keer gemaakt op dat terrein en sindsdien is het de sport om het kopje op te sporen en ook vast te leggen.

Roestige treinwielen

 Hier ben ik een tijdje mee bezig geweest om een interessant beeld te vinden. De hier getoonde diagonaal vind ik uiteindelijk het meest geslaagd.

Telefoon

Het is altijd weer een interessant proces en ook heel persoonlijk. Ik was zelf erg tevreden met de nauwkeurige compositie van de spoorkruising. Geen makkelijke foto om te maken ook want het was daar erg donker. Maar het heeft de top-5 niet gehaald. De laatste foto van de telefoon zal het vermoedelijk in zwart/wit goed doen, maar de rare blauwe kleurtje van de hoorn ben je dan kwijt.

Voor de geïnteresseerden nog wat technische details:
Alle opnames zijn gemaakt met mijn (toen) net nieuwe Nikon D600 met 24-85 mm kitlens. Heerlijk resultaat, ik ben zeer tevreden over de apparatuur.
De foto met de kleding aan het plafond is gemaakt met een 50 mm f/1.4-objectief, vol open op f/1.4, bij ISO 800.
Ik heb de hele dag met een onhandig statief lopen zeulen maar uiteindelijk heb ik het niet gebruikt. Was het nog iets donkerder geweest dan was ik er niet aan ontkomen, het komt de kwaliteit wel ten goede in ieder geval, maar ik hou er niet van.

Op naar de volgende opdracht: Rotterdam. Op 20 April gaan we ons daar uitleven op architectuur en/of water en/of multi-culturele samenleving. Hopen op mooi weer dan wordt het in ieder geval gezellig en vast ook leuk om te doen. Mijn volgende artikel hier over de cursus zal over het resultaat van die dag gaan.

Bedankt voor het lezen,

Robert van Brug

CKE 12: Fotoboek Opdracht Dierbaar Persoon

Op 12 oktober 2012 heb ik een artikel geplaatst met uitleg over de opdracht dierbaar persoon. Inmiddels zijn we een paar werkbesprekingen verder en is de opdracht afgerond. Alleen de presentatie van het eindresultaat, een fotoboek, moet nog plaatsvinden.

Maar er is wel een boel gebeurd in de tussentijd. Om te beginnen ben ik van onderwerp veranderd, van Olga (mijn vrouw) naar Eline en Iris (mijn dochters). Ik had al een flinke serie foto's van Olga gemaakt en het was niet slecht maar dit voelde toch beter.
Deze overstap heb ik vrij laat gemaakt, waardoor er nog maar een paar weken over waren van het half jaar dat er voor staat. Ik heb toen bedacht dat ik een hele serie foto's zou maken in het weekend van zoveel mogelijk typerende situaties thuis. Uiteindelijk is dit een periode van 2 weekeinden geworden met de tussenliggende weekdagen.
Omdat er veel binnen gefotografeerd moest worden was flitsen bijna niet te vermijden, maar als ik dat heb gedaan dan met een wat langere sluitertijd (1/30e sec. bijvoorbeeld) en de flitser onderbelicht (1 stop) zodat de sfeer niet kapotgeflitst is. Dat is goed gelukt.
Een ander wapen in de strijd was mijn 50 mm f/1.4-objectief. Deze zeer lichtsterke standaardlens mag volgens de kenners in geen fototas ontbreken. Ik snap nu waarom want ik heb nagenoeg alle opnames hiermee gemaakt, waarvan veel met een groot diafragma (klein f-getal), tot volle tevredenheid: toplens.
Een beperking, naast het zoveel mogelijk gebruiken van 1 prime, was de oriëntatie: ik wilde alle opnames liggend maken. En zo weinig mogelijk nabewerken, dus zorgvuldig de compositie bepalen vooraf en de juiste instellingen gebruiken. Werken met handicap, maar een leuk experiment.

Mijn dochters waren fantastische modellen. Ik heb een keer gezegd dat ik veel foto's van ze ging maken maar dat ze maar net moesten doen alsof ik er niet was. Dat konden ze enorm goed: ze speelden gewoon door. Ik heb me helemaal uit kunnen leven in registraties van hun leven, waarbij ik fotografisch ook nog los kon gaan met vreemde standpunten, beperkte scherptediepte, bewust licht bewogen foto's, etc. Het resultaat was een behoorlijk pak foto's.

Vervolgens zijn we bij de cursus van het CKE een avond aan het uitzoeken geweest welke foto's geschikt waren. Van een aantal onderwerpen bleek ik redelijk veel opnames te hebben en dan zoek je de beste eruit. Sommige foto's sneuvelden omdat het toch wel heel erg gewone kiekjes waren terwijl er ook beter materiaal voor handen was.

Tijdens een volgende cursusavond zijn we toen combinaties aan het maken geweest. Feitelijk knippen en plakken met de foto's en op proef maak je al het fotoalbum. Je kunt dingen uitproberen,  wat werkt en wat niet? Hoeveel op een bladzijde? Welke volgorde?
Een idee van cursusleidster Hanneke sprak mij direct aan: zoek foto's die bij elkaar passen, iedere keer 1 van Eline en 1 van Iris. Logisch gevolg voor mij is dat er 1 foto per bladzijde is gebruikt.
De volgorde is ook zoiets. Het is uiteindelijk een dagindeling geworden in beelden. Beginnend met ontbijt, via spelen, middageten, sport, avondeten, slapen de dag door.
Het maken van combinaties had tot gevolg dat er soms een foto in de selectie kwam die eerder gesneuveld was omdat het een goede tegenfoto was voor een andere. Of er sneuvelde er juist een omdat die op zichzelf staand is.
Uiteindelijk hield ik 36 foto's over, 18 paar. Hiervan heb ik gekeken welke foto links en welke rechts moest in het album. Kijkt er op 1 van beide foto's iemand naar rechts, dan is het mooier om die links in het album te doen, anders kijkt de persoon het boek uit.

De volgende stap is natuurlijk het laten afdrukken door één van de vele afdrukcentrales. Ik had alleen ervaring met Hema (online, niet in de winkel) en dat beviel goed. Maar blijkbaar is er iets veranderd en zijn de lay-flat albums niet meer goed daar en dat wilde ik.

Het maken van een fotoalbum gaat meestal via software van de aanbieder die op de eigen computer geïnstalleerd moet worden. Dit werk over het algemeen prima. Een paar tips:

• Niet teveel foto's op 1 bladzijde. Minder is meer.
• Gebruik niet allerlei geinig bedoelde achtergrondjes. En al helemaal niet op alle bladzijden een andere.
• Tekst bij een foto kan, maar doe het beschaafd, klein lettertype van een normale soort, 12 punts is genoeg. Schrijf niet erbij wat op de foto te zien is, dat is overbodige informatie.
• Het schutblad (binnenzijde van de kaft) en de bladzijde erna kunnen beter leeg blijven dat is veel mooier.
• Hetzelfde geldt voor het einde van het boek, ook hier een paar witte bladzijdes.
• Voor de opdracht heb ik helemaal afgezien van het gebruik van tekst, met uizondering van de voorzijde en de rug van de kaft.
• Ik heb een fijn zwart kader om alle foto's heengezet.
• Ik heb alle foto's 1 per bladzijde gebruikt en allemaal precies even groot en met evenveel witte rand er omheen. Dit kijkt heel prettig.

Topfotoalbum.nl werd aangeraden. Het resultaat bevalt mij uitstekend, voor niet al teveel geld, dus een aanrader. Nieuwsgierig naar het resultaat?

Fotoalbum 'Eline en Iris' voorkant

Fotoalbum binnenzijde

 Hier is mooi te zien dat het inderdaad mooi plat ligt als het opengeslagen is. Erg vervelend om een deel van de foto niet te kunnen zien omdat het in het niet makkelijk opengaat.

Fotoalbum vervolg

En zo gaat dat een hele tijd door. Ik kan me goed voorstellen dat over een paar jaar, als mijn dochters inmiddels een stuk ouder zijn, dat het geweldig is om dit als document te hebben en terug te kunnen kijken. En daarvoor maak je een fotoalbum: als aandenken.

Leuke opdracht. En uiteindelijk heb ik hierdoor ook nog overwonnen dat ik het lastig vind om mensen te fotograferen, dus dubbel leerzaam in mijn geval.

Nog 1 opdracht te gaan en dan zit de cursus er alweer op. Wordt vervolgd? Daar kom ik nog op terug.

Bedankt voor het lezen,

Robert van Brug

Wat is er mis met die lens?

Sinds enige tijd heb ik de beschikking over een 80-200 mm lens van Nikon. Een oud type weliswaar, maar het is één brok degelijkheid en dit soort lenzen hoort een eeuwigheid mee te gaan.

Maar de resultaten zijn niet geweldig. Ik mis scherpte. Het is niet slecht, maar ook niet goed. Wel is het focusseren snel, maar zonder scherpte is dat alleen niet genoeg. Wat vreemder is: sommige foto's zijn prima, anders zijn zeer matig. Wat is er mis met die lens?

Na fotograferen onder verschillende omstandigheden en van diverse onderwerpen had ik er nog geen vertrouwen in. Tijd voor een test! Ik heb de lens kunnen testen tegen de meest recente opvolger, de AF-S Nikkor 70-200 mm f/2.8G VRII. Deze laatste hoort op alle vlakken beter te zijn, maar niet heel veel beter want ze zijn van dezelfde klasse. Maar 10 jaar optische ontwikkeling zal best verschillen te zien geven, ik ben benieuwd waar die zitten.

Links de nieuwste uitvoering 70-200 mm,

rechts de gedateerde 80-200 mm.

Van een afstand gezien zijn de lenzen bijna identiek: allebei ongeveer even groot, even zwaar, zwart met gouden opschrift. Er zijn wel wat verschillen: zo is de 70-200 iets langer, het bereik is vanaf 70 ipv 80 mm en hij beschikt over Vibration Reduction. En het magische Nano Chrystal Coating. Ook is de lens aanzienlijk stiller dankzij de Silent Wave Motor die de autofocus aandrijft. Tevens is de autofocus altijd handmatig in te stellen, waarbij op de oude er eerst een ring verdraait moet worden om handmatige focus te activeren. De oude lens heeft nog een diafragmaring. Tenslotte is de minimale scherpstelafstand op de 70-200 mm-lens dichterbij dan op de 80-200 mm.

TEST

Voor de test heb ik een camera op statief gezet, lens erop en op 80, 105, 135 en 200 mm foto's gemaakt van een luciferdoosje op 2 meter afstand. In alle gevallen heb ik op f/2.8, f/4, f/5.6, f/8 en f/11 foto's gemaakt. Alle foto's zijn in batch nabewerkt in Photoshop op identieke wijze. Camera ingesteld op ISO 100, Vibration Reduction op de 70-200 uit, want opnamen vanaf statief.
En dan nu de resultaten.

80 mm f/2.8

Vergelijk 80-200 mm (links) en 70-200 mm (rechts)

Op 80 mm f/2.8

Het zal bekend zijn dat zoomlenzen op hun uiterste bereik niet optimaal presteren. 80 mm is voor de nieuwere lens niet het uiterste dus ik verwachte hier een duidelijk verschil te zien. Niets is echter minder waar, de oude lens is scherper op 80 mm, wijd open op f/2.8. Heel opvallend.

Naarmate het diafragma meer geknepen wordt wordt de opname ook scherper. Bij beide lenzen. Op 80 mm wint de oude lens het op scherpte, verrassend.

105 mm f/4

Hier wint de nieuwere 70-200 mm het van de oudere 80-200 mm. Het verschil is niet groot maar het is er wel. Verder zijn de resultaten vergelijkbaar: bij f/2.8 is het beeld zachter = minder scherp en vervolgens wordt het scherper naarmate het diafragma meer geknepen wordt. De 70-200 mm wint deze ronde.

135 mm f/5.6

Op 135 mm een vergelijkbaar beeld als op 105 mm. Ook deze ronde is voor de nieuwere 70-200, maar de verschillen zijn wederom niet groot.

Tot hier vallen de resultaten reuze mee voor de oude 80-200. Heb ik het me verbeeld? Is het onkunde mijnerzijds en is de lens prima? Op naar de

200 mm f/11

Aha, daar zit het probleem! En dit is op f/11, op grotere diafragmawaarden (kleiner f-getal) is het resultaat nog veel erger. Dit verklaart de problemen die ik ervaar met deze lens, want doorgaans gebruik ik deze lens nou net op 200 mm.

Conclusie

De lens is niet meer goed. De vraag is of het gemaakt kan worden. En of dat nog de moeite is, want dergelijke reparaties hebben de neiging erg prijzig te zijn. En de garantie is er na ruim 10 jaar wel vanaf. Wel gigantisch balen. En zonde.

De nieuwere 70-200 gaf geen krimp tijdens de test. Wat ik ook probeerde, hij stelde snel scherp, vrijwel geruisloos. De scherpte is vanaf f/2.8 goed en wordt daarna alleen maar beter. Bij omstandigheden met iets langere sluitertijd is VR erg fijn. En de mogelijkheid om teleconverters te gebruiken ook. Want zowel met een 1.4x als een 2x teleconverter presteert deze lens prima.

Tja, dat wordt sparen :-(

Bedankt voor het lezen,

Robert van Brug

D600 of D7100?

Ik had een leuke discussie laatst met Remco van Dalen over wat nu een beter optie is: de recent verschenen Nikon D600 of de deze week aangekondigde D7100. Zowel op het gebied van specificaties als qua design zijn deze twee camera's sterk verwant. Ik denk dat beide camera's prima zijn, beide bestemd voor de semi-professional/enthousiaste amateur. Toch zitten er een paar verschillen tussen de beide camera's die de doorslag kunnen geven bij het bepalen van een keuze:

1. De D600 is een Full Frame camera. Dit betekent een grotere sensor (2x zo groot), waardoor het dynamisch bereik en de ruisprestaties significant beter zijn. De keuze voor Full Frame betekent dat ook de gebruikte lenzen van hogere kwaliteit zijn, maar ook zwaarder, groter en duurder. Ben je in het bezit van een prima verzameling crop-lenzen, dan wordt de overstap erg duur. Heb je full frame lenzen, dan kun je deze nu ook optimaal gaan benutten.
2. De D7100 is een crop camera. Dit heeft ook voordelen! Een crop camera gebruikt een kleiner deel van het beeld, maar dat is wel het beste deel. De randen waar doorgaans problemen met vignettering ontstaan worden niet gebruikt. Ook is het mogelijk om crop-lenzen te gebruiken die kleiner, lichter en goedkoper zijn dan de full frame varianten. Hiervoor wordt over het algemeen wel een concessie op het gebied van kwaliteit voor gedaan.
3. De belangrijkste afweging zit in de toepassing, waarvoor gaat de camera gebruikt worden? Als dit uitsluitend vogelfotografie is, dan is de D7100 wellicht de meest voor de hand liggende keuze. Immers: hetzelfde aantal beeldpunten (24 megapixel) zit op de helft van het sensoroppervlak, dus deze camera zal meer detail geven dan de D600. Voor zo goed als alle andere vormen van fotografie is de D600 de betere, maar duurdere keuze.
4. Specifiek voor de D7100 is het ontbreken van een Anti Alias filter. Alleen de veel duurdere D800E heeft dit ook niet. In theorie kunnen hierdoor scherpere opnamen gemaakt worden. In de praktijk zal het weinig uitmaken, maar het kan ook geen kwaad.
5. Tenslotte: 400 a 500 Euro prijsverschil.

Verder zie ik geen grote verschillen tussen de beide toestellen.

Meer leesvoer over Full Frame t.o.v. crop camera's hier, hier en hier.

Tenslotte: Nikon heeft aangegeven dat de D7100 de opvolger is van de D7000, maar ook dat er geen D400 komt als opvolger voor de D300/D300s. De D7100 moet de honneurs gaan waarnemen.  In April 2012, 10 maanden geleden, heb ik hier al beschreven wat wat mij betreft de wensen voor een nieuwe high-end crop camera zouden zijn. Voldoet de D7100 aan mijn wensenlijstje van toen?

• crop camera: check.
• 24 megapixel: check
• bij ISO 800 geen zichtbare ruis: dit zit hoogstwaarschijnlijk wel goed, het wachten is op de eerste test.
• aantal AF-sensoren 51: check
• tot f/8 werkzame AF: check
• snelheid 10 fps: helaas, de D7100 blijft bij 6 steken (7 in de vreemde 1.3x crop mode)
• U1 en U2 presets: check
• Groter buffergeheugen: helaas, dit punt blijft lastig, bij alle merken.
• GPS ingebouwd: ook deze feature zit er niet in.
• Afstandbediening. Zit niet ingebouwd in de camera zoals ik hoopte, maar Nikon introduceert wel een nieuwe high end controller. Die kost echter 500 euro en eigenlijk zijn er 2 nodig. Gemiste kans.
• Goede bouwkwaliteit: het is een consumententoestel, dus niet met de degelijkheid van een tank uitgerust, maar slecht is het ook niet. 
• AF-ON knop op de achterzijde: deze ontbreekt, net als op de D600. Maar de AF-L/AE-L knop is in te stellen als AF-ON knop, dus geen probleem.
• AF micro adjustment: check
• Sluiter tot 200.000 clicks gegarandeerd. Helaas, 150.000 is het maximum, gelijk aan de D600.
• Kortste sluitertijd 1/8000e seconde: check. De D600 gaat niet verder dan 1/4000e seconde.
• Pop-up flitser: check.
• 1000 euro. Hmmm, dat haalt Nikon niet, maar over een paar maanden zat het wel lukken om hiervoor een dergelijk toestel aan te schaffen.

Terugkijkend ben ik zeer positief verrast in hoeverre Nikon aan mijn wensen tegemoet is gekomen, slechts op een paar punten wordt er niet aan voldaan. En alle zaken die ik destijds noemde die er van mij niet in hoefde te zitten zitten er natuurlijk toch in. Tja, zo gaan die dingen.

Succes bij het maken van een afweging en bedankt voor het lezen.

Robert van Brug