Macro 6: Macrofotografie met teleconverter

Het is weer macrotijd! De warmste maanden van het jaar kenmerken zich door een explosie aan kleur door bloemen en insecten. Bovendien laten veel vogels het in deze tijd een beetje afweten lijkt het wel. Het is vaak erg warm met hard zonlicht en dan is het lastig een mooie foto te maken. Natuurlijk is het een mogelijkheid om dan bij het eerste (zachte) zonlicht van de dag te gaan fotograferen maar dat is wel heel vroeg in dit jaargetijde. Dus grijpen veel vogelfotografen in Juli en Augustus naar de macrolens. Lekker licht, voor de verandering.

Hoe ging het ook al weer? Sinds vorig jaar heb ik zelf een macrolens en ik heb er al een aantal artikelen aan gewijd. Ik heb eerst besproken wat macrofotografie eigenlijk is, vervolgens de problemen die in deze tak van fotografie ontstaan door de zeer beperkte scherptediepte, gevolgd door het inzicht dat een flitser wellicht een goed idee is om wat licht in de duisternis te brengen. Tenslotte heb ik het afgerond door over de buitenstudio te schrijven: gebruik alle mogelijke hulpmiddelen die beschikbaar zijn. En toen ging voor een paar maanden de macrolens weer de kast in, het seizoen zat erop.

Niet dus, want ik heb de lens ook nog gebruikt bij mijn opdracht portretfotografie in de fotostudio. Geen betere lens dan een macrolens. Het kwaliteitsverschil met een zoomlens is aanzienlijk.

Vorige week kreeg ik het op mijn heupen en wilde ik er wel weer eens op uit met de macrolens. Via Facebook had ik de tip gekregen dat Natuurtuin 't Loo in Bergeijk een aantrekkelijke fotolocatie is en nog redelijk dichtbij huis ook.

Op voorhand had ik wel een klein dilemma: sinds vorig jaar is er nog iets gewijzigd: ik ben overgestapt op Full Frame. Dat betekent dat als het mij lukt om een beeldvullende opname van een insect te maken, dat de scherptediepte nog veel beperkter is dan op een crop camera. Of ik moet meer afstand houden en achteraf wat meer croppen, maar daarvoor koop je geen full frame body. En er was nóg een uitdaging: waar op een crop camera de lens zich als een 157 mm gedraagt, is het op full frame ook echt 105 mm. En dat is voor bloemen en dergelijke prima, maar beestjes konden wel eens afgeschrikt worden als die lens nu nog dichterbij komt dan vorig jaar.

Gelukkig is voor beide problemen één oplossing: een teleconverter. Door mijn 2x teleconverter ertussen te zetten verandert het in een 210 mm lens, met een bruikbaar grootste diafragma van f/8, maar dat is het mooie: bij macrofotografie worden hele kleine diafragma's toegepast. F/16 of nog kleiner, dus geen probleem.

Koninginnepage

De Koninginnepage was de absolute hoofdprijs. Een stuk groter dan de andere aanwezige vlinder en vliegt ook statiger, majestueus zou ik bijna zeggen.

Icarusblauwtje

De Blauwtjes zijn juist hele kleine vlinders, maar zeker niet minder mooi. Met vleugels open zijn ze helemaal blauw (...), maar met gesloten vleugels zijn ze zeker net zo mooi.

Geaderd Witje

De Witjes zijn er in alle soorten en maten, maar het Geaderd Witje is net wat minder saai in uiterlijk. Bovenstaande foto is bijgelicht met een ringflitser. Ik heb het in de praktijk kunnen proberen en een ringflitser heeft een aantal voordelen:

1. Meer licht terwijl met hele kleine diafragma's gewerkt wordt. Hierdoor blijft de sluitertijd handelbaar.
2. Kleuren komen beter over.
3. Lelijke schaduwen worden ingevuld: het onderwerp wordt zeer gelijkmatig belicht. Dit punt geldt specifiek voor ringflitsers.

Nog een Icarusblauwtje

Ook bij macrofotografie gelden de normale regels voor wat een mooie foto maakt. Hier is het contrast tussen het blauw van de vlinder en het geel van de bloem heel sterk.

Witje

En bij deze opname had ik de teleconverter verwijderd. Ik vond de bloem namelijk erg mooi en wilde zowel de bloem als de vlinder er helemaal op hebben staan. En dus is dit, ondanks dat het een saaie vlindersoort is, wat mij betreft een prima macrofoto.

Ik ben weer een stapje verder dan vorig jaar: ik let meer op de achtergrond en de compositie, ik jaag niet meer achter alles wat fladdert aan, ik heb een teleconverter toegevoegd wat goed voldoet en ik richt me voornamelijk op vlinders. Focusseren helpt!

Maar natuurlijk, als er een keer iets dichtbij gaat zitten wat geen vlinder is, dan wil ik best afdrukken:

Zweefvlieg

Ik heb ervan genoten om deze plaatjes te schieten, hopelijk wat het leuk om ernaar te kijken.

Bedankt voor het lezen,

Robert van Brug

Teleconverter modificatie

Trouwe lezers van dit blog weten inmiddels dat ik graag vogels fotografeer. Van die kleine vliegensvlugge beestjes die altijd te ver weg zitten. Dat probeer ik zo goed mogelijk met een 300 mm-lens te doen en een teleconverter helpt me daarbij. Ik gebruik er twee: een 1.4x, waarmee de focale lengte 420 mm wordt (=1.4 * 300) en een 2x zodat ik over 600 mm kan beschikken. Deze laatste combinatie zit standaard op de camera.

Recent hoorde ik van 'teleconverter stacking', het op elkaar monteren van een aantal teleconverters waardoor de focale lengte nog groter wordt. Mogelijk werkt de autofocus niet meer zo goed of helemaal niet meer en de scherpte neemt ook af, maar er kunnen prima resultaten behaald worden. Dat wilde ik ook proberen. Jammer, want Nikon maakt dat onmogelijk.

Op bovenstaande foto heb ik een palletje aangegeven dat voorkomt dat teleconverters op elkaar gezet kunnen worden. Het is dus een fysieke belemmering, een klein stukje metaal dat dwarsligt. Dat stukje metaal heeft verder geen enkele functie. Met andere woorden: als we dat eraf weten te krijgen, dan kan het wel. Onder het motto "waar een wil is, is een weg" ben ik op internet gaan zoeken hoe dat moet. Hier zal ik het beschrijven:

1. verwijder de schroeven uit de teleconverter. De schroeven zijn gelijmd, wat wil zeggen dat ze behoorlijk vast zitten. Op bovenstaande foto zijn de schroeven al verwijderd.
2. til de metalen ring VOORZICHTIG van de teleconverter. Onder de metalen ring zitten wat andere zaken die op hun plaats moeten blijven. Wees hierop voorbereid!
3. Verwijder het metalen uitsteeksel van de ring. Doe dat netjes en laat geen bramen achter.
4. Schroef de ring weer terug op zijn plaats
5. Klaar is kees.

Converter-ring in de klauwen op een draaibank. 

Met een Dremel o.i.d. moet dit te doen zijn. Met de hand vijlen lijkt me erg veel werk. Maar als je schoonvader aanbiedt om het op zijn draaibank te doen, dan doe je dat!

Slijpsteen op 20.000 toeren slijpt het uitsteeksel weg

Teleconverter na modificatie: het uitsteeksel is verdwenen.

De rode pijl geeft aan waar deze zich bevond.

 Teleconverter na modificatie: het uitsteeksel is verdwenen.

De rode pijl geeft aan waar deze zich bevond.

En dan de proef op de som:

Camera, lens en daartussen 2 teleconverters!

In het geval jij dit ook wil doen, bedenk dat het alleen kan met 2 verschillende teleconverters. Maakt niet uit of het 1.4, 1.7 of 2x is, als het maar niet 2 dezelfde zijn. Dit zal geen probleem zijn omdat twee dezelfde teleconverters normaal gesproken niets toevoegt. Maar 2 teleconverters van 2x op elkaar kan niet.

De volgorde waarin de teleconverters gemonteerd kunnen worden maakt niet uit.

In theorie kunnen er 3 of meer teleconverters op elkaar geschroefd worden. Ik betwijfel ten zeerste of de beeldkwaliteit dan nog goed is.

Zoals ik het nu gedaan heb kan ik de 1.4 TC er tussenzetten. De volgorde staat vast omdat de 2x TC niet gemodificeerd is en is daarom altijd: lens / 2x TC / 1.4x TC / camera.

De focale lengte in dit geval wordt 300 * 2 * 1.4 = 840 mm. Op een cropfactor camera zoals hier is het zelfs 840 * 1.5 = 1260 mm. 

De echte test wordt natuurlijk of deze combinatie goed werkt in de praktijk. Levert het scherpe beelden op? Doet de autofocus het nog? 

De resultaten van die test staan in een volgende artikel, wordt vervolgd!

Bedankt voor het lezen.

Robert van Brug