Het bekijken van het wildlife gebeurt in wildparken en reservaten. Ze zijn er in soorten maten, verspreid over het grootste deel van Afrika ten zuiden van de Sahara.
Wildparken zijn een enorme bron van inkomsten voor de lokale economie. Maar daarnaast help je door een dergelijk park te bezoeken ook de natuur en de daarin vertoevende dieren. Er moet dus betaald worden. Entree tot het park is een gegeven. Verder hangt het af of je er met een eigen voertuig ingaat, of dat je van een organisatie gebruikmaakt die zogenaamde gamedrives aanbiedt. Het voordeel hiervan is dat je veel beter zicht rondom hebt vanuit een open auto én dat de chauffeur weet waar hij moet zijn. Ook is het niet handig foto's maken als je zelf moet rijden. Bovendien zien deze mensen na jarenlange training de beesten gewoon veel beter. Bezuinig hier dus niet op!
In mijn ervaring kun je twee keer per dag op gamedrive, 's ochtends en 's middags. 's Ochtends betekent om 5 uur op, om half 6 een kop thee met een beetje eten en om 6 uur op pad. 4 Uur lang word je rondgereden en zoekt de gids de mooiste plekje en dieren. Ergens halverwege is er even een stop met wat verversingen en een bush-toilet (oftewel: plassen achter de bosjes, eerst de gids laten controleren of er geen leeuwen liggen). Om 10 uur ben je terug, dan ben je het ook wel zat om al 4 uur te zitten.
De tijden van de gamedrives zijn 's ochtends met het eerste licht en 's middags met het laatste licht van de dag en een stuk van de nacht. Om een aantal redenen zijn deze tijdstippen gunstig:
- De temperatuur: midden op de dag kan het ongelooflijk heet zijn in Afrika.
- Activiteit van de dieren. Dit houdt verband met de temperatuur. Midden op de dag is het ook voor de dieren te warm en zoeken ze verkoeling in de schaduw en bewegen zo min mogelijk. De nachtdieren worden aan het eind van de middag actief, de dagdieren bij het eerste ochtendlicht.
- Voor fotografie het belangrijkste: het licht. Midden op de dag is er zóveel licht dat er keiharde schaduwen optreden, wat erg lelijk is. Licht is nodig voor fotografie, maar dan wel het veel vriendelijkere zachte licht van het begin of het eind van de dag. Dit mooie licht heeft een hogere kleurtemperatuur (het is warmer) en omdat het vanuit een heel andere hoek op het onderwerp schijnt wordt het veel mooier belicht.
's Middags is het anders. Melden om half 4, vertrek om 4 uur. Maar om 6 uur wordt het donker. Vlak voor die tijd wordt gestopt voor een 'sundowner', oftewel een Afrikaanse zonsondergang, weer met wat versnaperingen. Daarna gaat het verder, maar het is inmiddels donker. En niet donker zoals wij dat kennen, maar een inktzwarte nacht. Lichtvervuiling is een typische Westerse kreet en komt in wildparken niet voor. Naast de koplampen wordt er bij het donkere deel van de gamedrive gebruik gemaakt van een zoeklicht.
Beperkt zicht vanaf de achterste zitrijen.
De voorste zitrij, achter de chauffeur lijkt de beste te zijn. Maar vaak zul je met iemand anders samen een dergelijk reis ondernemen. Samen met Wim, met wie ik mijn safari's heb ondernomen, zijn we er inmiddels achtergekomen dat het slim is om naast elkaar te zitten, dus elk aan een andere zijkant van het voertuig. De mooiste fotomomenten doen zich naast de auto voor, aan de linker- óf de rechterkant. Ben je achter elkaar gaan zitten dan heb je dezelfde mooie foto's gemaakt en je hebt dezelfde kansen gemist. Ga in ieder geval niet in het midden zitten (zoals de grijsharige heer op de foto hierboven) want dan is alles matig.
Vorkstaartscharrelaar, zat een paar meter naast de auto, in het zachte licht van de late middag. Dit soort opnames is prima uit een auto te maken.
Een Afrikaanse Hop, die een twintigtal meters voor de auto op het pad rondHOPte. Door de hoge positie vanuit de auto mis je hier een rustige achtergrond. Maar omdat je niet uit mag stappen valt hier niet veel aan te doen en sommige beesten foerageren nou eenmaal op de grond.
Naast een safari per auto kan het op sommige plaatsen ook per boot. Een van de lokaties waar dit mogelijk is, is de Shire rivier, bij Liwonde National Park in Malawi.
Voor een bootsafari geldt hetzelfde als voor een autosafari. Zorg dat je voorin zit, aan een zijkant.
Portret van een Nijlpaard. Nijlpaarden hebben de neiging voor vele minuten onder te duiken als je met je boot te dichtbij komt. 6 minuten gemiddeld! Dan zie je niet veel meer. Zit je echter voorin dan kun je er nog een in het vizier nemen voordat ze voor duikboot gaan spelen.
Tenslotte, de wandelsafari. Dit is een unieke ervaring, met voor- en nadelen. De natuurbeleving is vele malen hoger zonder het continue geratel van een motor. Afhankelijk van het soort wild in het gebied zal een gids die meegaat in het geval van een wandelsafari ook een geweer meenemen. Auto's worden als niet bedreigend/interessant gezien door de meeste dieren, dus je kunt een groep olifanten maar ook leeuwen bijvoorbeeld tot op enkele meters naderen. Zonder problemen en zonder gevaar!
Lopend gaat dat natuurlijk niet. Een groep olifanten is toch wel handig om die op 200 meter te houden als je wandelt. En voor meer dieren geldt dat het verstandig is om er niet bovenop te gaan staan.
Een wrattenzwijn is redelijk gevaarlijk dus bovenstaande lijkt pure waanzin, maar dit exemplaar liep vreselijk mank en kwam nauwelijks vooruit en dan kan het. Luister naar de gids, die heeft de opleiding en ervaring om gedrag van dieren te kunnen interpreteren en hij zal weten wat kan en wat niet kan.
Het levert wel beelden op vanaf ooghoogte, iets wat vanuit een auto nooit gelukt zou zijn.
Een volgende keer behandel ik de lastigste tak van de safarifotografie, de nacht.
Tot de volgende keer,
Robert van Brug
